Jeans (Miá»n Bắc Việt Nam gá»i là quần bò) là má»™t loại quần xuất xứ từ các nước phương Tây, và là má»™t trong những biểu tượng cá»§a xã há»™i phương tây vào thế ká»· 20. Cụ thể, nó Ä‘ã từng là biểu tượng cho tuổi trẻ, sá»± phản kháng, tá»± do và cho chá»§ nghÄ©a cá nhân cá»§a má»i tầng lá»›p nhân dân ở phương tây. Äây là phần y phục được bán nhiá»u nhất trên thế giá»›i. Cả hai giá»›i tính và má»i tầng lá»›p xã há»™i, thuá»™c nhiá»u ná»n văn hóa Ä‘á»u có thể mặc jeans.
Levi Strauss được coi là cha đẻ cá»§a quần jeans. Ông sinh ra ngày 26 tháng 2 năm 1829, trong má»™t gia Ä‘ình nghèo khó ở Buttenheim, Äức. Hai năm sau khi ngưá»i cha cá»§a Levi là Hirsch Strauss qua Ä‘á»i, bà góa phụ Rebecca Ä‘ã cùng Levi lúc Ä‘ó vừa Ä‘úng 18 tuổi và 2 cô con gái là Fanny và Mathilde quyết định di dân sang Mỹ vào năm 1847. Trạm định cư đầu tiên cá»§a gia Ä‘ình Strauss là thành phố New York. Ba năm sau, 1850, cÅ©ng như bao gia Ä‘ình nghèo khổ khác, Levi Ä‘ã dá»i cư đến San Francisco, California theo cao trào tìm vàng.
Califonia nằm ở trung tâm má» vàng nên hàng ngàn ngưá»i Ä‘àn ông đến Ä‘ó để Ä‘ào vàng và Strauss đến để báncanvas cho những ngưá»i thợ Ä‘ào vàng. Canvas là loại vải dày nên Strauss nghÄ© rằng những ngưá»i thợ Ä‘ào vàng cần nó để che lá»u trại. Vào má»™t ngày, Strauss nghe má»™t ngưá»i thợ má» than phiá»n rằng anh ta không thể tìm được loại vải nào đủ bá»n cho công việc mà anh Ä‘ang làm. Từ Ä‘ó, Strauss chợt nảy ra má»™t ý tưởng. Ông nhanh chóng lấy má»™t ít vải để may quần và những chiếc quần này Ä‘úng là những gì mà ngưá»i thợ má» cần. Chỉ trong má»™t ngày, Strauss Ä‘ã bán hết toàn bá»™ những chiếc quần mà ông làm ra. Khi có tiá»n, ông muốn cải tiến chiếc quần tốt hÆ¡n. Ông mua má»™t loại vải chéo má»m hÆ¡n nhưng có độ bá»n tương tá»±. Loại vải này có nguồn gốc từ Nîmes, má»™t thành phố ở Pháp, còn được gá»i là “Serge de Nîmes”. Những ngưá»i thợ má» thích loại vải này hÆ¡n và há» gá»i nó là “denim” (từ de Nîmes). Tuy nhiên, vảidenim không có màu, nhìn không hấp dẫn và dá»… dàng bám bẩn. Äể giải quyết vấn đỠnày, Strauss nhuá»™m vải chéo denim thành màu xanh và quần Jeans xanh ra Ä‘á»i từ Ä‘ó.
Dù mang tiếng là Ä‘i tìm vàng nhưng Levi Strauss không tìm ra được gì hết. Ông ta chỉ có nháºn xét là các ngưá»i đồng hành Ä‘i Ä‘ào vàng vá»›i áo quần tháºt rách rưới trong khi chung quanh nÆ¡i sinh sống cắm trại thì lại có nhiá»u vải thô để dá»±ng lá»u che mưa nắng. Từ nháºn xét Ä‘ó, Levi Strauss liá»n bắt tay vào việc. Từ những mảnh vải may lá»u, ông ta cắt may thành quần cho ngưá»i Ä‘i Ä‘ào má» vàng. Äể cho quần được bảo đảm hÆ¡n nữa ở những mối chỉ may, qua sáng kiến cá»§a Jacob Davis, ông cho Ä‘óng những Ä‘inh tán vào Ä‘ó. Ngày 20 tháng 5 năm 1873, Jacob và Levi nháºn bằng sáng chế số #139,121, cho quần vá»›i các Ä‘inh tán cá»§a há» từ Phòng Bằng Sáng chế và Thương hiệu Hoa Kỳ; Ä‘ây là ngày ra Ä‘á»i chính thức cá»§a quần jeans. Chiếc quần cá»§a Levi dần dần được các thợ má» vàng yêu chuá»™ng vì không sá»n rách như trước Ä‘ây. Levi đặt tên cho chiếc quần cá»§a ông là "Waist overall".
Những chiếc quần jeans bắt đầu còn là màu vàng nâu, sau qua màu xanh Ä‘áºm. Từ loại vải thô dùng để căng lá»u, Levi đổi qua dùng loại vải dệt theo phương pháp "Serge de Nîmes" cá»§a Pháp. CÅ©ng chỉ vài năm sau, Levi Strauss Ä‘ã trở thành ngưá»i giàu có. 1890 là năm ra Ä‘á»i Công ty "Levi Strauss & Company". CÆ¡ sở đầu tiên cá»§a Công ty được đặt tại San Francisco. Chiếc quần "Waist overall" cá»§a Levi được đặt tên hiệu sản xuất là "501®". Quần dần dần được thêm thắt nho nhá» nhưng mang đầy tính lịch sá» như là 2 đưá»ng chỉ chạy cong vòng sau túi quần (arcuate). Tấm nhãn hiệu da vá»›i hình 2 con ngá»±a (Two Horse Patch) cá»™ng thêm nhãn hiệu màu đỠcá»§a công ty (Red Tab). Cho đến năm 1920, "Waist overall" má»›i được đổi thành Blue Jeans.
Quần vải thô màu xanh này xuất hiện tại châu Âu rất trá»… so vá»›i thá»i gian lúc ra Ä‘á»i tại California. Sau Thế chiến thứ hai, lính Mỹ Ä‘ã du nháºp loại quần này vào châu Âu. Châu Âu dần dần bị Mỹ hóa đầu tiên qua áo quần. Vào tháºp niên 1960, thá»i gian cá»§a hippies và phản kháng, chiếc quần jean trở thành bá»™ đồng phục cho những ngưá»i muốn sống tá»± do không ràng buá»™c. Thá»i gian này khi nói đến tá»± do, nói đến phản kháng, đến chối từ thì phải nói đến quần jean. Chỉ vá»›i quần jean, tuổi trẻ cảm nháºn mình Ä‘ã hÆ¡n ngưá»i, mình "Ä‘ã sống, Ä‘ang sống và biết sống" hÆ¡n ngưá»i.
Sau khi cách mạng Ä‘á»i sống chấm dứt thì triết lý "quần jean" cÅ©ng tàn lụi theo. Jean trở thành loại quần áo cho tầng nhóm xã há»™i bình thưá»ng. Từ biểu tượng cho "tá»± do", nay Jeans trở thành chiếc quần cá»§a thá»i gian rảnh rá»—i, qua Ä‘ó biểu tượng cá»§a Jeans trở nên buồn chán. Jeans không còn "sôi nổi" nữa.
Äể chặn đứng tình trạng xuống dốc cá»§a quần Jeans, các nhà tạo mode Ä‘ã thay đổi nhiá»u kiểu mẫu: lúc quần ống rá»™ng, khi thì bó mông. Nhá» vào hóa chất acid và Ä‘á bá»t, chiếc quần Jeans má»›i được bá» vào trong máy giặt để trở thành loại "stone-washed", "double-stone-washed" cho đến "destroyed". Ai mà thích quần rách rưới thì có loại "Shotgun Denim" - vải quần được bắn nát vá»›i đạn Schrotflinte. Má»™t số trong giá»›i thanh niên thiếu nữ cho rằng quần càng hư há»ng rách rưới ngưá»i mặc má»›i được xem là "ngầu".
Quần Levi's đến tháºp niên 2000 vẫn còn giữ hàng đầu nhưng Ä‘ã Ä‘iêu đứng vì bị cạnh tranh bởi những nhà tạo mode may quần áo rất đắt từ Mailand cho đến New York. Má»™t số tài tá» Hollywood hoặc má»™t số Ä‘ông nhà triệu phú, trong số này có cả tổng thống Bush (cá»§a Hoa Kỳ) và tổng thống Putin (cá»§a Nga), vẫn thích mặc quần Jeans, trông trẻ trung hÆ¡n.