Ä‚n uống cân bằng khoa há»c là má»™t trong những tiêu chí vô cùng quan trá»ng đối vá»›i má»i ngưá»i nói chung và vá»›i rẻ em nói riêng. Dưới Ä‘ây là má»™t số khuyến cáo có liên quan đến ăn uống đối vá»›i nhóm trẻ dưới 1 năm tuổi.
Giai Ä‘oạn từ sÆ¡ sinh đến 4 tháng tuổi
Äây là giai Ä‘oạn trẻ cần được bú sữa mẹ hoặc nuôi bá»™, nhưng nguồn sữa phải đảm bảo đầy đủ dưỡng chất, trong Ä‘ó sữa mẹ được xem là nguồn thức ăn cần thiết và tốt nhất cho nhóm trẻ sÆ¡ sinh dưới 6 tháng tuổi.
Nếu nuôi bằng sữa mẹ nên cho trẻ bú từ 8-12 lần/ ngày( trung bình cứ 2 đến 4 tiếng cho bú má»™t lần). Äến tháng thứ 4 giảm còn 6 lần/ngày nhưng lượng sữa má»—i lần bú lại tăng lên.
Nếu nuôi bá»™, nên duy trì tần suất 6-8 lần/ngày, má»—i lần cho ăn đạt từ 56-146 gam, đưa tổng lượng sữa dùng cả ngày lên 500-1000 gam. Khi trẻ lá»›n, số lần cho ăn giảm nhưng lượng sữa má»—i lần ăn tăng từ 100-200 gam.
Không nên pha thêm máºt ong vào sữa vì nó làm tăng rá»§i ro ngá»™ độc do hệ miá»…n dịch cá»§a trẻ còn yếu. Nếu trẻ nhẹ cân, ăn ban ngày không đủ thì cho ăn bổ xung vào ban Ä‘êm, nhưng trá»ng tâm vẫn là ăn uống ban ngày là chính.
Giai Ä‘oạn từ 4-6 tháng tuổi
Giai Ä‘oạn này trẻ nên ăn từ 800 gam đến 1200 gam sữa/ngày sau Ä‘ó dần dần chuyển sang thức ăn rắn. Nếu cho trẻ ăn thá»±c phẩm rắn, quá sá»›m cÅ©ng không có lợi.
Việc cho trẻ ăn thức ăn rắn cÅ©ng còn phụ thuá»™c vào tình trạng sức khá»e cÅ©ng như sở thích cá»§a trẻ. Nên bắt đầu bằng ngÅ© cốc tăng cưá»ng sắt (bá»™t gạo) kết hợp vá»›i sữa mẹ hay sữa ngoài.
Giai Ä‘oạn 6-8 tháng tuổi
Tiếp tục cho trẻ bú sữa mẹ hoặc bú bình, tần suất 3-5 lần/ngày và ăn thêm bá»™t ngÅ© cốc, nước hoa quả, rau nghiá»n.
Trá»ng tâm đến nước ép không đưá»ng, giàu vitamin C như nước ép táo, nho cam…, không nên đựng vào bình cho trẻ ngáºm bú khi ngá»§. Nếu có tiá»n sá» mắc bệnh dị ứng thì sau 9 tháng hãy cho trẻ dùng nước cam ép vì các loại hoa quả có thể gây dị ứng cho trẻ.
Ban đầu sá» dụng các loại rau xanh cá»§ quả má»m như khoai tây, cà rốt, khoai lang Ä‘áºu đỗ, chuối, dưa hấu vv…Má»—i ngày nên ăn 2-3 bữa rau xanh hoa quả, má»—i bữa 2-3 thìa cà phê. Nếu cho ăn trá»±c tiếp nên cắt thành miếng nhá», tránh ăn thá»±c phẩm quá cứng, quá nóng làm trẻ tắc nghẹn hoặc bị bá»ng miệng.
Giai Ä‘oạn 8-12 tháng tuổi
Tiếp tục cho trẻ bú mẹ hoặc bú bình tần suất 3-4 lần/ngày. Bổ sung thêm thịt cho trẻ do sữa mẹ thiếu sắt. Có thể cho trẻ ăn thêm 3-4 bữa thịt/ngày má»—i bữa chỉ khoảng 1 thìa cà phê, bổ sung 4 lần ăn rau xanh, hoa quả, má»—i lần từ 1-2 thìa cà phê.
CÅ©ng có thể cho trẻ ăn 3 bữa trứng/tuần nhưng chỉ ăn lòng đỠcho đến khi trẻ được 1 tuổi, lòng trắng nên bá» vì dá»… gây dị ứng.
Giai đoạn 1 năm tuổi
Khi trẻ được 1 năm nên dùng sữa nguyên chất - sữa tươi
Lý do, cÆ¡ thể trẻ cần bổ sung calo từ mỡ để cung cấp nhu cầu năng lượng. Tuy nhiên trẻ dưới 1 năm không nên dùng sữa nguyên chất vì nó có thể làm tăng nguy cÆ¡ thiếu máu. Các đồ ăn như bÆ¡, phó mát, sữa chua chỉ nên ăn vừa phải.
Äối vá»›i nhóm trẻ 1 tuổi do sữa mẹ hoặc bú bình không đủ dưỡng chất, năng lượng nên cần bổ sung thêm dưỡng chất từ thịt, rau xanh, hoa quả, ngÅ© cốc và các loại sữa động váºt khác.
Việc Ä‘a dạng hóa nguồn thức ăn cho trẻ có tác dụng tích cá»±c, cung cấp đầy đủ vitamin khoáng chất. Khi trẻ lẫm chẫm biết Ä‘i do thể trạng phát triển mạnh nên việc cung cấp đủ dưỡng chất và năng lượng Ä‘óng vai trò quan trá»ng.
Khi cho trẻ ăn cần chú ý chia nhá» các bữa ăn thành nhiá»u lần, má»—i bữa chỉ ăn vừa đủ (có thể ăn tá»›i 4-5 bữa/ngày), ngoài ra có thể cho trẻ ăn vặt.
Má»™t số chú ý vỠăn uống
- Khi cho trẻ ăn thêm chú ý không cho trẻ ăn miếng quá to, thức ăn quá cứng và không nên ăn quá nhiá»u trong má»™t lần ăn.
- Má»—i lần chỉ nên giá»›i thiệu má»™t loại thức ăn má»›i, vài ngày ăn má»™t món má»›i, tránh những thá»±c phẩm dá»… gây dị ứng.
- Không nên cho thá»±c phẩm vào bình để cho trẻ nằm bú
- Xen kẽ giữa thức ăn cÅ© và má»›i để trẻ chóng làm quen
- Nên bón cho trẻ trá»±c tiếp từ bát chứa thức ăn, hoặc từ siêu nấu bá»™t.
- Thá»±c phẩm cho dùng cho trẻ cần được bảo quản kín trong tá»§ lạnh vá»›i thá»i gian không quá 2 ngày.
- Khi bón cho trẻ nên dùng thìa nhá» vừa vá»›i miệng trẻ.
- Không nên cho trẻ ngáºm bú bình khi nằm ngá»§, nhất là nước ép trái cây vì nó có thể gây ra các loại bệnh vá» răng lợi.
- Không nên cho trẻ ăn những thá»±c phẩm dá»… gây sặc, nghẹn như bá»ng ngô, lạc hạt, chip khoai tây, quả nho, rau nguyên chất, thá»±c phẩm cắt thái miếng quá to.
- Trong khi Ä‘ang ăn nên bổ sung nước cho trẻ. Vừa ăn vừa uống giúp trẻ dá»… nuốt.
- Không nên dùng đồ uống có gas, nước ngá»t cho trẻ uống vì nó có thể gây nghiện, giảm tính ngon miệng và gây hư há»ng răng lợi.
- Không nên cho trẻ ăn đồ quá cay, quá nóng quá ngá»t, quá mặn đồ uống kích thích như chè, cà phê v v…